Collectienummer:
| APM 22.113 |
Deelcollectie:
| gereedschap |
Titel:
| press mould |
Trefwoord:
| wapenpijp "EENDRAGT MAAKT MAGT" |
Beschrijving:
| Persvorm van messing in twee delen voor tabakspijp met ovale ketel, hiel en rechte steel met knoop. Ketel steelzijde in reliëf wapenschild van het Koninkrijk Holland bestaande uit vier kwartieren met in het eerste en laatste kwartier de staande Hollandse leeuw met pijlenbundel, het tweede en derde kwartier de Napoleontische adelaar, schild omgeven door dekkleden, langs de bovenrand op lint met ingeknipte einden "EENDRAGT MAAKT MAGT", ketel keerzijde wapen van Gouda. Hiel links bijmerk Gouds wapenschild. Steel overlangs ingeslagen bloemen met halverwege links "ARIE GLAS" en rechts "IN GOUDA". Vormhecht acht nokken, de ijzeren sluitpennen verdwenen. Vormkast weerszijden bij de hiel ingeslagen modelnummer "145". |
Datum:
| Vormdatum | 1805 - 1810 |
| Productiedatum | 1805 - 1860 |
Maten:
| Algemeen | Lengte | 65,5 cm |
| Dikte | 4,4 cm | |
| Kop | Hoogte | 6 cm |
| Breedte | 3,1 cm | |
| Steel | Lengte | 55 cm |
Kenmerken
| Pijptype | steelpijp |
| Pijpmodel | ovaal |
| Materiaal | messing (metaal) |
| Techniek | gegoten metaal, gegraveerd |
| Kleur | geel |
| Gebruikssporen | slijtage |
Productie
| Continent | Europa |
| Regio internationaal | West-Europa |
| Land | Nederland |
| Regio nationaal | Zuid-Holland |
| Plaats | Gouda |
| Maker #1 | George van Leeuwen |
| Continent | Europa |
| Regio internationaal | West-Europa |
| Land | Nederland |
| Regio nationaal | Zuid-Holland |
| Plaats | Gouda |
| Maker #2 | Arie Glas |
| Modelnummer | 145 |
Aanwinst
| Jaar | 2015 |
| Provenance | Middenmeer (Wieringen), collectie Marcel Laponder, c. 1990-2015 |
| Gouda, firma P.J. van der Want Azn, 1874-1929 | |
| Gouda, Arie Glas, 1861-c. 1874 | |
| Gouda, George van Leeuwen, 1821-1861 | |
| Gouda, weduwe Cornelis van Leeuwen, -1821 |
Commentaar
| Het lijkt erop dat deze persvorm tussen 1805 en 1810 gegraveerd is tijdens het Koninkrijk Nederland onder Lodewijk Napoleon, maker George van Leeuwen werd echter pas in 1807 meester. Dat hij kort na zijn meesterproef deze vorm liet maken onderstreept zijn prominente positie in de pijpenmakerij waar zijn vader Cornelis van Leeuwen succesvol was geweest. Vermoedelijk rond 1820 heeft eigenaar George van Leeuwen de decoratie aangepast met een tekstlint en steeldecoratie. Later sloeg Arie Glas zijn naam in de steel. Met zijn bescheiden wapenschild met dekkleden past de decoratie goed in de tijd kort na 1800. Een scheur in de ketel is vakkundig met een ingezette wig van messing gerepareerd. Het onderstreept het belang van de persvorm, de zuinige omgang ermee en de vakkundigheid van de reparateur. Deze persvorm werd in 1929 door de firma P.J. van der Want Azn. als sloop verkocht en om die reden zijn de sluitpennen verwijderd, uiteindelijk is de vorm niet omgesmolten. |
Literatuur
| Don Duco, De Nederlandse kleipijp, handboek voor determineren. Amsterdam, 2026. hfst 5, p 241, afb 281. Dit exemplaar. |
Expositie
| Amsterdam, Amsterdam Pipe Museum, permanente presentatie, werkplaatsinterieur, v.a. 2015. |
If you have any comments, suggestions or additions, click here to send us an email